چگونه تخمین نیاز مسکونی بر اساس جمعیت قیمت مسکن در بریتانیا را چند برابر کرد؟
هر وقت بحث گرانی مسکن در یک کلانشهر داغ میشود، یکی از اولین توضیحهایی که شنیده میشود این است: «جمعیت این شهر زیاد شده، طبیعی است که مسکن گران شود.» این توضیح آنقدر ساده و بدیهی به نظر میرسد که کمتر کسی به چالش کشیدنش را لازم میبیند. اما وقتی پل چشایر، اقتصاددان جغرافیای شهری دانشگاه LSE، سابقهی هفتاد سالهی جمعیت و قیمت مسکن در لندن را کنار هم میگذارد، تصویری بهدست میآید که این توضیح ساده را زیر سؤال میبرد.
عددهایی که با فرض رایج جور درنمیآیند
بین سالهای ۱۹۵۱ تا ۱۹۸۱، جمعیت منطقهی شهری لندن (GLA) نهتنها رشد نکرد، بلکه ۱۶.۹ درصد کاهش یافت. با اینحال، در همین سی سال، قیمت واقعی مسکن (یعنی با کنار گذاشتن اثر تورم عمومی) ۷۱.۹ درصد رشد کرد. سی سال بعد، از ۱۹۸۱ تا ۲۰۱۱، اینبار جمعیت واقعاً رشد کرد (۲۰ درصد) اما قیمت واقعی مسکن ده برابر بیشتر از آن، یعنی ۲۲۷.۶ درصد، بالا رفت. و اگر کل بازهی ۱۹۵۱ تا ۲۰۱۱ را با هم ببینیم، جمعیت لندن تقریباً هیچ تغییری نکرد (فقط ۰.۱ درصد رشد)، اما قیمت واقعی مسکن نزدیک به ۴۶۳ درصد بالا رفت یعنی طی این شصت سال، قیمت مسکن در لندن هر ده سال یکبار تقریباً دو برابر شده است.
اگر رابطهی سادهای بین «جمعیت بیشتر» و «مسکن گرانتر» وجود داشت، این ارقام باید همجهت حرکت میکردند. اما در یک دورهی سیساله جمعیت کم شده و قیمت زیاد شده، و در کل دورهی شصتساله جمعیت ثابت مانده و قیمت پنج برابر شده. پس اگر جمعیت توضیحدهندهی اصلی این گرانی نیست، چه چیزی هست؟
آنچه واقعاً تقاضا برای مسکن را بالا میبرد
بین سالهای ۱۹۵۰ تا ۲۰۱۰، درآمد واقعی مردم بریتانیا حدود سه برابر شد. مردم ثروتمندتر شده بودند و طبیعتاً میخواستند چیزهای بیشتری بخرند. یکی از چیزهایی که آدمها وقتی پولدارتر میشوند بیشتر میخرند، «فضای زندگی» است. نه فقط متراژ خانه، بلکه فضای حیاط، اتاق خواب اضافی، آشپزخانه بزرگتر، پارکینگ اختصاصی. این خواسته، یک ویژگی اقتصادی دارد: «کشش درآمدی تقاضا» برای فضای مسکونی بالا است. به زبان سادهتر، هر ۱۰ درصد که درآمد شما بیشتر شود، تمایل شما برای خرید فضای مسکونی نه ۱۰، بلکه ۲۰ تا ۳۰ درصد بیشتر میشود. یعنی مسکن، یک کالای «لوکس» محسوب میشود.
حالا تصور کنید که سیاستگذار میگوید: «بیایید زمین موردنیاز برای خانهسازی را فقط بر اساس تعداد خانوادههای جدید محاسبه کنیم.» این یعنی او فراموش کرده است که هر خانواده، با پول بیشتری که دارد، میخواهد خانه بزرگتری داشته باشد. نتیجه این میشود که هر سال، زمین کمتری نسبت به نیاز واقعی تخصیص داده میشود. عرضه محدود، در مواجهه با تقاضای روزافزون، قیمت را بالا میبرد. و این روند شصت سال ادامه پیدا کرده است.
آزمایشی که دولت ترجیح داد منتشرش نکند
در سال ۱۹۹۷، وزارتخانهی وقت محیطزیست، حملونقل و مناطق انگلستان (DETR) از تیم چشایر خواست مدلی بسازند که اثر سیاستهای مختلف زمین بر قیمت مسکن را شبیهسازی کند. زمینهی این درخواست، گزارشی دولتی بود که پیشبینی کرده بود تعداد خانوارهای انگلستان طی بیستوپنج سال، ۴.۴ میلیون واحد رشد خواهد کرد -- عددی که نگرانی زیادی دربارهی فشار جمعیتی روی بازار مسکن ایجاد کرده بود.




دیدگاهها